← All episodes

🎧 LexUnio Podcast · Azerbaijani

Hava limanında: qeydiyyat, təhlükəsizlik və gecikmələr

Level A2 · 22 min

Aysel və Elvin hava limanında qeydiyyatdan keçmək, təhlükəsizlikdən keçmək və uçuş gecikmələri haqqında danışırlar.

Practise this episode's words with lessons and flashcards.

Start free lessons

Transcript

Aysel: Salam, xoş gəlmişsiniz LexUnio podkastına! Mən Aysel, bu gün Elvinlə birlikdə hava limanında necə davranmaq lazım olduğunu danışacağıq.

Elvin: Salam, Aysel! Bu bölmənin mövzusu "Qeydiyyat prosesi və bilet alma" olacaq. Hava limanına ilk dəfə gedənlər üçün faydalı məsləhətlər verəcəyik.

Aysel: Gəlin, qeydiyyatın nə olduğunu izah edək. Qeydiyyat, səyahətçiyə biletini və baqajını təsdiq etmək üçün lazım olan bir mərhələdir.

Elvin: Düzdür. Uçuşdan bir neçə saat əvvəl, adətən iki saat əvvəl, qeydiyyat pəncərəsinə getmək lazımdır. Bu, uçuşun vaxtında başlamasına kömək edir.

Aysel: Əgər onlayn qeydiyyat etmişiksə, nə etməliyik?

Elvin: Onlayn qeydiyyat etdikdə, mobil telefonunuzda və ya çap olunmuş bir biletinizdə QR kod olur. Hava limanına gəldikdə, bu kodu skan etmək üçün xüsusi bir avadanlıq var.

Aysel: Bəli, amma baqajı da varsa, baqajı qeydiyyatdan keçirməliyik. Bunu necə edirik?

Elvin: Baqajı qeydiyyatdan keçirmək üçün "Baqaj Qeydiyyatı" və ya "Bagaj Drop" bölməsinə gedirik. Orada biletinizin QR kodunu və pasportunuzu göstərirsiniz, işçi baqajınızı qəbul edir.

Aysel: Bəzi hava limanları öz avtomatik baqaj maşınlarını da təklif edir. Bu maşınlar necə işləyir?

Elvin: Avtomatik maşınlarda, QR kodu və ya biletinizi skan edirsiniz, sonra baqajı maşına qoyursunuz. Maşın baqajı ölçür, çəkir və etiket yapışdırır. Sonra baqajınız konveyer kəmərinə yönləndirilir.

Aysel: Çox rahatdır, amma bəzən insanlar uzun sətirlərdə gözləmək istəmirlər. Onlayn qeydiyyat bu problemi necə həll edir?

Elvin: Onlayn qeydiyyatla, biletinizi əvvəlcədən çap edə və ya mobil tətbiqdə saxlayabilirsiniz. Beləliklə, yalnız baqajı vermək üçün bir pəncərə axtarırsınız, uzun növbələrdən qaçırsınız.

Aysel: Bəzi sərnişinlər "self check-in" kiosklarına baxırlar. Bu kiosklar nə iş görür?

Elvin: Self check-in kioskları, özünüz biletinizi çap etmək və baqaj etiketini yaratmaq üçün istifadə olunur. Ekranda pasport və bilet məlumatlarını daxil edirsiniz, sonra etiket çap olunur.

Aysel: Etiketləri baqajın üstündə yerləşdirmək vacibdir, çünki bu, baqajın hansı uçuşa aid olduğunu göstərir.

Elvin: Düzdür, etiketdə uçuş nömrəsi, təyinat şəhəri və baqajın ölçüsü olur. Bu məlumatlar bağlama prosesində yoxlanılır.

Aysel: Bəzi insanlar baqaj ölçüləri ilə bağlı narahat olurlar. Baqaj ölçüləri necə ölçülür?

Elvin: Hava limanları adətən üç ölçü ölçür: uzunluq, en və hündürlük. Ümumi ölçü 158 sm-dən çox olmamalıdır. Çəki isə adətən 23 kq-dan çox olmamalıdır, iqtisadi sinif üçün.

Aysel: Əgər baqaj çox ağırdırsa, nə olur?

Elvin: Əgər baqaj çəki limitini aşarsa, əlavə ödəniş tələb olunur. Bəzi hava yolları əlavə çəki üçün bir kiloqram üçün müəyyən məbləğ alır. Bunu əvvəlcədən öyrənmək yaxşıdır.

Aysel: Bəzən uşaqlar üçün xüsusi baqaj qaydaları olur, deyilmi?

Elvin: Bəli, uşaqlar üçün bəzi hava yolları daha yüngül baqaj icazəsi verir. Amma yenə də ölçülərə riayət etmək lazımdır.

Aysel: Qeydiyyat zamanı pasport və viza sənədləri də tələb olunur. Hansı sənədlər lazım olur?

Elvin: Pasport mütləq olmalıdır. Əgər səyahət etdiyiniz ölkə vizaya ehtiyac duyursa, viza da təqdim edilməlidir. Bəzi hallarda, əlavə səyahət sığortası sənədi də tələb oluna bilər.

Aysel: Sənədlərinizi hazırlamaq üçün bir neçə dəqiqə vaxt ayırmaq faydalıdır. Bu, stressi azaldır.

Elvin: Bəzi hava limanlarında "priority check-in" xidmətləri var. Bu xidmət nədir?

Aysel: Priority check-in, daha sürətli qeydiyyat və baqaj qəbul etmə imkanı verir. Bu, adətən biznes sinfi və ya xüsusi kart sahiblərinə təqdim olunur.

Elvin: Əgər belə bir kartınız yoxdursa, normal pəncərədən istifadə etməlisiniz.

Aysel: Qeydiyyat zamanı hansı suallar soruşulur?

Elvin: İşçi adınızı, uçuş nömrənizi, biletinizi və baqajınızın ölçülərini soruşa bilər. Bəzən, səyahət məqsədinizi də soruşa bilərlər, amma bu nadir hallardır.

Aysel: Baqajda nəyi qoymaq olmaz?

Elvin: Hər hansı yanacaq, alovlu maddələr, kimyəvi maddələr, silah və ya digər təhlükəli əşyalar baqajda olmağa icazə verilmir. Bu əşyalar təhlükəsizlik yoxlamasından keçməyəcək.

Aysel: Bəzi sərnişinlər əl bagajını da unuturlar. Əl bagajı ilə bağlı qaydalar nələrdir?

Elvin: Əl bagajı ölçüləri də məhdudlaşdırılıb. Adətən 55 x 40 x 20 sm ölçülərində və 7-10 kq çəki limitində olur. Bu ölçülər hava yolundan asılı olaraq dəyişə bilər.

Aysel: Əl bagajı içində nə götürmək olar?

Elvin: Pasport, bilet, telefon, kitab, kiçik kosmetika və ya dərmanlar kimi şəxsi əşyalar götürülə bilər. Ancaq maye məhdudiyyəti var: 100 ml-dən böyük olmayan şüşələr, hamısı bir litrlik şüşədə yerləşməlidir.

Aysel: Qeydiyyat prosesində gözləmə zamanı nələr etmək olar?

Elvin: Telefonunuzda podkast dinləyə, kitab oxuya və ya hava limanının xəritəsini incələyə bilərsiniz. Çox vaxt hava limanları uşaqlar üçün oyun sahələri də təklif edir.

Aysel: Bəzi hava limanlarında "self bag drop" mövcuddur. Bu nədir?

Elvin: Self bag drop, sərnişinin öz baqajını öz başına yerləşdirdiyi bir sistemdir. QR kodu və ya biletinizi skan edirsiniz, baqajı maşına qoyursunuz və sistem avtomatik olaraq baqajı qeyd edir.

Aysel: Bu sistemin üstünlükləri nələrdir?

Elvin: Vaxt qazanmaq, uzun növbələrdən qaçmaq və öz baqajını özünə nəzarət etməkdir. Ancaq baqajın ölçüləri və çəkisi uyğun olmalıdır, yoxdursa işçi müdaxilə edəcək.

Aysel: Qeydiyyat zamanı problem yaranarsa nə etməliyik?

Elvin: Əgər biletinizdə problem varsa, işçiyə yaxınlaşın və izah edin. Bəzi hallarda, bilet yenilənə bilər və ya yeni bilet çap edilə bilər. Hər zaman sakit və nəzakətli olmaq vacibdir.

Aysel: Bəzən uçuş gecikmələri olur. Qeydiyyat zamanı gecikmə varsa, nə etməliyik?

Elvin: Gecikməni hava yolu ofisinə bildirin. Onlar yeni bir qeydiyyat vaxtı təyin edə bilər və ya alternativ uçuş təklif edə bilər.

Aysel: Nəhayət, qeydiyyat prosesi tamamlandıqda nə əldə edirik?

Elvin: Biletinizin çap olunmuş nüsxəsini və baqaj etiketini alırsınız. Etiketli baqajınızı baqaj konveyerinə qoyursunuz. Sonra təhlükəsizlik yoxlamasına keçmək üçün yönəldilirsiniz.

Aysel: Beləliklə, bu bölmədə qeydiyyat və bilet alma prosesini ətraflı izah etdik. Növbəti bölümdə təhlükəsizlik yoxlaması haqqında danışacağıq.

Elvin: Bizi dinlədiyiniz üçün təşəkkür edirik, və gələcək bölümlərdə də faydalı məsləhətlər paylaşacağıq. Hər kəsə xoş səyahətlər!

Aysel: Təhlükəsizlik yoxlaması adətən hava limanının girişində, xüsusi bir sahədə baş verir. Səyahətçilər əvvəlcə pasport və biletlərini göstərirlər, sonra da metal detektorun yanından keçirlər. Bu zaman, əl çantaları, laptoplar və digər elektron cihazlar da ayrı-ayrılıqda trayektoriyaya qoyulur. Əgər detektor bir siqnal verərsə, təhlükəsizlik personalı əlavə bir axtarış aparır. Bu, bütün sərnişinlərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün vacib bir addımdır.

Elvin: Bəli, bu proseduru sürətli və rahat keçmək üçün bir neçə sadə tövsiyəm var. İlk öncə, bütün metal əşyalarınızı – məsələn, pul kəməri, açarlar, zəncirlər – öncədən çıxarın və bir qabda qoyun. Çantalarınızı açıq şəkildə, içindəkiləri asanlıqla görəcək şəkildə yerləşdirin. Laptop və planşet kimi böyük cihazları da ayrıca bir qabda qoymaq, yoxlamanın daha sürətli keçməsinə kömək edir.

Aysel: Həm də, təhlükəsizlik personalının soruşduğu suallara qısa və aydın cavab vermək faydalıdır. Məsələn, “Sizdə nə qədər pul var?” və ya “Bu gün hansı ölkəyə gedirsiniz?” kimi suallara cavab vermək, yoxlamanın uzanmasının qarşısını alır. Həmçinin, “Mənim bir az qoxu var” deyərək, özünüzü narahat etməmək üçün sakit və əmin bir tonla danışmaq önəmlidir.

Elvin: Unutmayın ki, bəzi hava limanları əlavə təhlükəsizlik tədbirləri tətbiq edir, məsələn, bədən skaneri. Bu cihazlar sizin bədəninizdəki gizli metal obyektləri aşkar edir. Bu zaman, sizdən bir neçə dəqiqə dayaq almaq istənə bilər. Əgər bu cür bir cihazla qarşılaşsanız, sadəcə durun, gözlərinizi bağlayın və personalın göstərişlərini izləyin. Heç bir şeyə toxunmaq və ya hərəkət etmək lazım deyil.

Aysel: Təhlükəsizlik yoxlaması zamanı, bəzi qadağan olunmuş maddələrdən uzaq durmaq da vacibdir. Məsələn, maye məhsulları 100 ml-dən çox olmayan kiçik şüşələrdə, şəffaf bir plastik torbada toplamaq məcburidir. Bu torba da yoxlamada ayrıca təqdim edilməlidir. Həmçinin, spirtli içkilər, silahlar və ya digər təhlükəli obyektlər heç bir halda çantada olmamalıdır, çünki bunlar məhdudiyyətlərə tabedir.

Elvin: Bəzən, uşaqlarla səyahət edən valideynlər üçün xüsusi bir prosedur mövcuddur. Uşaqların əlcikləri, oyuncaqları və digər kiçik əşyaları da yoxlamaya daxil edilir, amma personal onları daha yumşaq şəkildə idarə edir. Valideynlər uşaqları ilə birgə, “Bu mənim uşağımın oyuncağıdır” deyə izah edərək, prosesin daha rahat keçməsini təmin edə bilərlər. Əgər uşağın yanına bir neçə dəqiqə gözləmək lazım olsa, bu, normaldır.

Aysel: Bir başqa önəmli məqam isə, təhlükəsizlik personalının sizə “Bütün əşyalarınızı çıxarın” deməsi halında, panikaya düşməməkdir. Bu, sadəcə prosedurun bir hissəsidir və sizin təhlükəsizliyiniz üçün edilir. Sakit qalın, əşyalarınızı yavaş-yavaş çıxarın və personalın təlimatlarını dəqiq izləyin. Əgər bir şey aydın deyilsə, “Başa düşmədim, izah edə bilərsiniz?” deyərək soruşmaqdan çəkinməyin.

Elvin: Təhlükəsizlik yoxlaması zamanı, bəzən “Xüsusi yoxlama” adlanan bir mərhələ də ola bilər. Bu, adətən, detektorun siqnal verməsi və ya bir şübhə doğurması nəticəsində baş verir. Bu mərhələdə, sizdən əlavə bir çanta yoxlaması, bədən taraması və ya sual-cavab sessiyası tələb oluna bilər. Bu, bir neçə dəqiqə çəkə bilər, amma proses bitdikdən sonra siz sərbəst şəkildə qalmağa icazə alacaqsınız.

Aysel: Yoxlamadan keçdikdən sonra, əşyalarınızı toplamaq üçün bir az vaxt verilir. Bu vaxtı səmərəli istifadə etmək üçün, öz əşyalarınızı bir yerdə toplamaq, çantaları bir-birindən ayırmaq faydalıdır. Həmçinin, “Mənim çantam burada” deyərək, personaldan kömək istəməkdən çəkinməyin. Onlar sizə əşyalarınızı tapmaqda və ya itirən bir şey varsa, onu tapmaqda kömək edəcəklər.

Elvin: Sonda, təhlükəsizlik yoxlamasından sonra, biletinizi və pasportunuzu yenidən yoxlamaq yaxşı bir vərdişdir. Bəzən, bu sənədlər yoxlamada bir az qarışa bilər və siz onları itirə bilərsiniz. Onları yenidən gözdən keçirmək, uçuş qapısına getmədən əvvəl hər şeyin qaydasında olduğundan əmin olmağınıza kömək edəcək. Beləliklə, stresiz və rahat bir səyahət başlayır.

Aysel: Qeyd etmək lazımdır ki, hər hava limanı öz təhlükəsizlik qaydalarına sahib ola bilər, amma ümumi prinsiplər eynidir: hazırlıqlı olun, sakin qalın və personalın göstərişlərini izləyin. Bu sadə addımları izləyərək, təhlükəsizlik yoxlamasını asanlıqla keçə və uçuşunuza vaxtında hazır ola bilərsiniz. Növbəti bölümdə isə, gecikmələr və onların necə idarə olunacağına baxacağıq.

Aysel: Elvin, bəzən uçuş gecikdiyi zaman insanlar çox narahat olur, deyilmi?

Elvin: Bəli, Aysel. Gecikmə olduqda ilk öncə nələri etməliyik, ona baxaq.

Aysel: Məncə, ən vacib şey sakit qalmaqdır. Çünki panikləşmək problemi həll etmir.

Elvin: Düzdür. Hava limanında gecikmə haqqında məlumatları tapmaq üçün ekranlara baxmaq lazımdır.

Aysel: Hə, o ekranlar adətən “Departures” və “Arrivals” bölməsində olur.

Elvin: Orada uçuş nömrəsi, vaxt və status göstərilir. “Delayed” yazılıbsa, uçuş gecikir.

Aysel: Bəzən “Estimated Time” də yenilənir. Bu, yeni təxmin edilən çıxış vaxtıdır.

Elvin: Bəli, və “Gate” məlumatı da dəyişə bilər. Yeni qapı nömrəsini yoxlamaq vacibdir.

Aysel: Mən bir dəfə gecikmə olduqda, yeni qapıya getmək üçün bir az vaxt itirdim.

Elvin: O zaman, nə etməliyik?

Aysel: İlk öncə, havayolu şirkətinin info masasına getmək. Orada sizə dəqiq məlumat verirlər.

Elvin: Hə, info masası adətən “Customer Service” və ya “Help Desk” kimi işarələnir.

Aysel: Orada çalışanlar sizə yeni bilet, yeni qapı və bəzən kompensasiya haqqında da danışa bilərlər.

Elvin: Kompensasiya? Nə deməkdir bu?

Aysel: Avropa İttifaqında, müəyyən gecikmələr üçün sərnişinlər pul və ya bilet dəyişdirmə haqqı alırlar.

Elvin: Amma biz burada, Azərbaycanda, belə bir qayda varmı?

Aysel: Bəli, bəzi hava limanları və aviaşirkətlər də gecikmə üçün müəyyən qaydalar tətbiq edir.

Elvin: Yaxşı, demək ki, info masasına getmək faydalıdır. Başqa nə edək?

Aysel: Telefonla dəstək almaq da mümkündür. Aviaşirkətin mobil tətbiqini yükləmək yaxşı bir fikirdir.

Elvin: Tətbiqdə “Flight Status” bölməsi var, orada da gecikmə barədə bildirişlər gəlir.

Aysel: Hə, həm də push bildirişləri alaraq, telefonunuzda dərhal xəbərdar olursunuz.

Elvin: Bəzən gecikmə uzun müddətə uzanır. Bu halda nə etməliyik?

Aysel: Belə hallarda, alternativ planlar hazırlamaq lazımdır. Məsələn, başqa bir uçuş tapmaq.

Elvin: Bunu necə edirik?

Aysel: Info masasında soruşa bilərsiniz, ya da aviaşirkətin veb saytında yeni bilet axtarın.

Elvin: Veb saytda “Change Flight” bölməsi olur, oradan da yeni tarix seçmək mümkündür.

Aysel: Bəzən alternativ uçuş pulsuz ola bilər, bəzən isə əlavə ödəniş tələb edə bilər.

Elvin: Əgər əlavə ödəniş tələb olunarsa, bu haqda əvvəlcədən məlumat alına bilər?

Aysel: Bəli, info masası və ya telefon operatoru sizə dəqiq məbləği deyəcək.

Elvin: Mən bir dəfə gecikmə səbəbindən otelə qalmaq məcburiyyətində qaldım.

Aysel: O zaman otel rezervasiyası da düşünülməlidir. Bəzi aviaşirkətlər gecikmə zamanı otel təklif edirlər.

Elvin: Hə, “hotel voucher” deyirlər. Bu, otel üçün pulsuz bilet kimi olur.

Aysel: Amma bu yalnız uzun gecikmələr üçün verilir, adətən 4 saatdan çox.

Elvin: Yaxşı, demək ki, biz gözləmək vaxtını da planlamalıyıq.

Aysel: Doğru. Hava limanında rahat oturmaq, su içmək və bir az oxumaq yaxşıdır.

Elvin: Bəzən Wi‑Fi də var. Wi‑Fi ilə internetə bağlanıb, email yoxlaya və ya film izləyə bilərsiniz.

Aysel: Mən də həmişə “offline” film yükləyirəm, çünki bəzən Wi‑Fi sürətli olmur.

Elvin: Gecikmələr zamanı uşaqlarla səyahət edənlər üçün nələr faydalıdır?

Aysel: Uşaqlar üçün kiçik oyunlar, kitablar, rəngləmə kitabçaları hazırlamaq yaxşıdır.

Elvin: Həm də qəlyanaltı almaq vacibdir, çünki bəzən yemək satışı bağlanır.

Aysel: Bəli, hava limanında “snack bar” və “coffee shop” olur, amma uzun gecikmədə bu yerlər dolu ola bilər.

Elvin: O zaman özünüzlə bir az yemək götürmək ağıllı bir addımdır.

Aysel: Bəzi hava limanları “food court” bölməsində müxtəlif yeməklər təklif edir, amma qiymətləri yüksək ola bilər.

Elvin: Gecikmə zamanı biletinizi itirməmək üçün nə etməliyik?

Aysel: Biletinizi və pasportunuzu əlinizdə saxlayın, amma eyni zamanda elektron nüsxəsini telefonunuzda saxlayın.

Elvin: Elektron bilet QR kodu kimi olur, skan etmək asandır.

Aysel: Bəzən hava limanında “Lost and Found” bölməsi olur, əgər nəsə itirilsə, oraya müraciət edin.

Elvin: Gecikmə zamanı səs-küylü bir mühitdə danışmaq çətindir, amma info masası adətən sükunətlidir.

Aysel: Hə, orada çalışanlar sizə sakit və aydın şəkildə kömək edirlər.

Elvin: Bəzən gecikmə səbəbi texniki problem, bəzən hava şəraitidir.

Aysel: Hava şəraiti gecikmələrdə ən çox rast gəlinən səbəbdür, xüsusilə qarlı və ya fırtınalı günlərdə.

Elvin: Bu halda, hava proqnozunu əvvəlcədən yoxlamaq faydalıdır.

Aysel: Bəli, hava limanının rəsmi saytında “Weather” bölməsi olur.

Elvin: Gecikmələrdən sonra biniş qapısına necə getmək lazımdır?

Aysel: Yeni qapı nömrəsini yoxlayın, sonra işarələri izləyərək oraya gedin. Bəzi hallarda “shuttle bus” da var.

Elvin: Shuttle bus, yəni liman içi avtobus, qapılar arasında sürətli keçid təmin edir.

Aysel: Bu avtobuslar adətən “Terminal Transfer” işarəsi ilə işarələnir.

Elvin: Gecikmə zamanı “boarding pass” üzərindəki məlumatları yeniləmək də vacibdir.

Aysel: Bəli, yeni qapı və vaxtı “boarding pass”ə yazın və ya yeni bir nüsxə alın.

Elvin: Bəzi aviaşirkətlər “self check‑in” kiosklardan yeni bilet çap etməyə icazə verir.

Aysel: Kiosklarda “Print Boarding Pass” seçimini seçərək yeni bilet çap edə bilərsiniz.

Elvin: Bu, info masasına getməkdən daha sürətli ola bilər.

Aysel: Amma əgər texniki problem varsa, yenə də personaldan kömək almaq lazımdır.

Elvin: Gecikmə zamanı səyahət sığortası da faydalı ola bilər.

Aysel: Sığorta, gecikmə, itirilmiş baqaj və digər problemlər üçün kompensasiya təmin edir.

Elvin: Sığorta polisini alarkən “delay coverage” bölməsinə baxın.

Aysel: Həm də sığorta şərtlərini diqqətlə oxuyun, çünki bəzi hallarda minimum gecikmə müddəti tələb olunur.

Elvin: Gecikmə uzun sürərsə, bəzən “rebooking” və ya “refund” seçimləri olur.

Aysel: Refund, yəni geri ödəmə, biletin tam dəyərini geri qaytara bilər, amma bəzi hallarda yalnız bir hissəsi.

Elvin: Rebooking, yeni tarix və saat üçün bilet dəyişdirmək deməkdir.

Aysel: Bu seçimlərdən birini seçmək üçün aviaşirkətin qaydalarını bilmək vacibdir.

Elvin: Gecikmə zamanı stressi azaltmaq üçün nəfəs alma məşqləri də kömək edir.

Aysel: Bəli, dərin nəfəs alıb, yavaşca nəfəs vermək rahatlaşdırır.

Elvin: Həm də musiqi dinləmək, rahatlamağa kömək edir.

Aysel: Mən tez-tez sevdiyim mahnıları dinləyirəm, bu mənə vaxtı sürətlə keçirdir.

Elvin: Gecikmə zamanı bir az planlama etmək, gələcək səyahət üçün də faydalı ola bilər.

Aysel: Məsələn, yeni şəhərdə nə etmək istədiyinizi araşdırmaq.

Elvin: Və ya yeni restoranlar, turistik yerlər haqqında məlumat toplamaq.

Aysel: Beləliklə, gecikmə bir az faydalı vaxta çevrilir.

Elvin: Nəticədə, gecikmə qorxusundan çox, hazırlıqlı olmaq daha önəmlidir.

Aysel: B

You listened. Now write what you hear, sentence by sentence.

Dictation practice →
Textbooks

Azərbaycanca A2

Addım-addım Azərbaycanca, daha irəli — yeni başlayanların üstü üçün

$12 · Level A2 · 64 pages

Buy now →